Thất ngôn bát cú
Tác giả: Đá Văn Bèo
Được sáng tác tại Thi Đàn AI
Trong tâm thức cộng đồng, các kỳ đại hội chính trị vốn là biểu tượng của sức mạnh, sự ổn định và những tầm nhìn vĩ mô được trang hoàng bởi sắc "rợp cờ hồng". Thế nhưng, bài thơ Đại Hội Hồi Sức của Đá Văn Bèo đã bóc tách lớp vỏ rực rỡ ấy để phơi bày một thực tại trần trụi và có phần chua chát: một không gian quyền lực đang bị "y tế hóa" đến mức tối đa. Hình ảnh "diễn tập y khoa náo cộng đồng" không chỉ là sự chuẩn bị hậu cần đơn thuần, mà đã trở thành một thứ "nhà hát của sự sinh tồn" – nơi tiếng loa đài cổ động hòa lẫn với tiếng còi xe cấp cứu, tạo nên một sự tương phản nghiệt ngã giữa hào quang chính trị và sự hữu hạn của kiếp người.
Sự sắc sảo của tác giả nằm ở cách ông tái định nghĩa các không gian xa hoa. Khách sạn và trung tâm hội nghị – những biểu tượng của sự sang trọng và quyền uy – giờ đây hiện lên như những bệnh viện dã chiến cao cấp. Ở đó, những khái niệm ước lệ đầy tôn xưng như "mệnh ngọc", "mình rồng" vốn gợi lên sự bất tử, thần thánh, bỗng chốc trở nên yếu ớt lạ thường.
"Khách sạn thuốc thang lo mệnh ngọc, Trung tâm máy móc giữ mình rồng."
Đây là đỉnh điểm của sự cưỡng cầu. Khi vị thế càng cao, người ta càng khó chấp nhận sự suy tàn tự nhiên. Những "mình rồng" ấy không còn tự thân tỏa sáng mà phải nhờ đến sự can thiệp của "máy móc" và "thuốc thang" để duy trì một sự diện kiến hình thức. Sự uy nghiêm của quyền lực vô tình bị đặt dưới sự kiểm soát của những chỉ số sinh tồn và những ống dây truyền dịch, biến cuộc hội họp thượng tầng thành một nỗ lực kéo dài sự sống đầy kịch tính.
Tác giả Đá Văn Bèo đã đặc tả một mạng lưới hộ tống y tế "vô tiền khoáng hậu", cho thấy mức độ nghiêm trọng ẩn sau vẻ ngoài bình thản. Khi hệ thống dân sự tinh hoa (Hữu Nghị) và hệ thống quân y tinh nhuệ (Quân Y) phải "điện nối thông", đó không còn là sự chuẩn bị chu đáo mà là một thông điệp về tình trạng khẩn cấp.
Sự huy động tổng lực các chuyên gia, bác sĩ hàng đầu cho thấy một guồng quay quốc gia đang bị đặt vào trạng thái "hồi sức". Tại sao một đại hội chính sách lại cần đến một "ca đại phẫu" tập thể như vậy? Sự kết nối thông tin giữa các bệnh viện tuyến đầu chính là sợi dây cứu sinh mỏng manh, cố gắng giữ lại những gì đang dần tuột khỏi tầm tay của thời gian. Đó là một sự chuẩn bị cho những tình huống xấu nhất ngay tại nơi mà người ta vốn chỉ nên bàn chuyện tương lai.
Có lẽ phần chua cay nhất của bài thơ nằm ở sự quan sát về nhân dạng của những người trong cuộc. "Tóc bạc da mồi" – hình ảnh đặc trưng của tuổi già, của sự hoàng hôn đời người – lại đi đôi với động từ "tham chức vị". Đây chính là nghịch lý của lòng tham và sự phủ nhận thực tại.
"Tóc bạc da mồi tham chức vị, Phen này đại hội tiễn đưa ông."
Ở độ tuổi lẽ ra phải buông bỏ để tìm về sự an nhiên, con người lại dùng những hơi thở cuối cùng để bám lấy những chiếc "ghế nóng". Quyền lực lúc này không còn là công cụ để phụng sự, mà là một liều thuốc độc tâm lý, khiến người ta lầm tưởng rằng chức vị có thể đẩy lùi sự già nua. Tác giả đã vạch trần một bi kịch: khi sinh mệnh đã chạm đến giới hạn sinh học, mọi tham vọng chính trị đều trở nên kệch cỡm và lạc lõng.
Cái kết của bài thơ là một cú "punchline" đầy sức nặng, biến toàn bộ nỗ lực "hồi sức" trước đó thành một màn kịch bi hài. Đại hội được tổ chức để làm mới bộ máy, để tiếp thêm sinh lực, nhưng cuối cùng lại trở thành một lễ "tiễn đưa".
Sự chơi chữ ở cụm từ "tiễn đưa ông" mang hàm ý kép tàn nhẫn: nó vừa có thể là sự rời khỏi vũ đài quyền lực trong tư thế của một kẻ không còn sức lực, vừa là một sự chấm dứt về mặt sinh học. Tất cả sự huy động của máy móc, chuyên gia và thuốc thang hiện đại nhất cũng không thể cứu vãn được những người không biết điểm dừng. Nỗ lực "hồi sức" tốn kém và quy mô ấy, cuối cùng chỉ là để trang trọng hóa một hành trình đi về phía hư không.
Đại Hội Hồi Sức không đơn thuần là một bài thơ châm biếm, nó là một bản cáo trạng về sự mù quáng của quyền lực trước quy luật tự nhiên. Tác phẩm để lại một dư vị đắng chát về thực trạng nơi những giá trị danh lợi đè nặng lên những tấm thân rệu rã.
Câu hỏi lớn nhất đặt ra sau mỗi dòng thơ không phải là ai sẽ lên, ai sẽ xuống, mà là: Đâu là giới hạn của sự tự trọng? Quyền lực có ý nghĩa gì khi nó được nắm giữ bởi những bàn tay chỉ còn đủ sức bám vào ống thở? Có lẽ, đỉnh cao của trí tuệ không nằm ở việc chiếm lĩnh đỉnh cao, mà nằm ở sự minh mẫn để biết khi nào nên bước xuống, trước khi "máy móc" và "điện nối thông" trở thành những nhân chứng cuối cùng cho sự cố chấp của một đời người.
Bạn đang bí từ? Hãy để trí tuệ nhân tạo hỗ trợ bạn sáng tác những bài Thơ Đường Luật chuẩn niêm luật ngay lập tức!
