SÀI THÀNH TẠP CẢM
Thất ngôn bát cú
Tiên sư thế sự ngẫm mà thôi,
Ký ức thành đô bạc tựa vôi.
Cái chợ tô son nhìn toét mắt,
Hồ Rùa bới lộn cảnh lôi thôi.
Vẽ vời hoa lá, bày bao kiểu,
Tô điểm rườm rà, trét lại bôi.
Ngơ ngác dân tình than trối chết,
Thôi thì hồn cũ mất tiêu rồi.
Tác giả: Đá Văn Bèo
Được sáng tác tại Thi Đàn AI
Nhớ hồi tui còn nhỏ xíu, cái chỗ đó nó là cái hồn của Sài Gòn luôn. Cái đài phun nước nó cứ phun phì phì, chim bồ câu thì bay rợp trời, tụi nhỏ tụi tui cứ chạy vòng vòng chơi trò ú tim. Mấy bà bán vé số, mấy ông xích lô, rồi cả mấy cặp tình nhân hẹn hò, cứ quần tụ ở đó. Cái mùi cà phê sữa đá, mùi bánh mì nóng, mùi khói xe, đủ thứ mùi đời nó cứ quyện vào nhau, làm nên một cái Sài Gòn rất riêng, rất tình. Ai đi ngang qua cũng phải ngoái lại nhìn, hoặc ít nhất cũng hít hà lấy một hơi.
Thế quái nào, giờ đây cái chỗ đó nó cứ như bị ma ám vậy. Đất đá lổn nhổn, rào chắn vây kín mít, nhìn y chang cái công trường bỏ hoang. Thì cũng biết là xây metro, là hiện đại hóa đô thị, là cho nó bằng chị bằng em với mấy cái nước phát triển. Nhưng mà bố khỉ, hiện đại hóa kiểu gì mà cứ đụng đâu là phá đó, đụng đâu là nhổ đó? Cái đài phun nước, cái tượng Trần Nguyên Hãn, tượng Quách Thị Trang, cứ lần lượt bị di dời, bị tháo dỡ. Giờ thì cái quảng trường nó cứ trơ trọi ra đó, rồi mấy ông kiến trúc sư, mấy nhà quy hoạch lại ngồi vẽ vời ra đủ thứ hình thù kỳ dị, rồi nói là 'tái tạo không gian công cộng', 'tạo điểm nhấn'. Gớm, điểm nhấn kiểu gì mà nhìn vào cứ thấy trống hoác, thấy lạ lẫm, thấy mất mát.
Cái vụ sơn sửa chợ Bến Thành cũng vậy. Mấy ông bảo sơn lại màu cho tươi sáng, cho hợp thời. Nhưng mà có ai hỏi dân tình người ta thích màu gì không? Hay cứ thích là làm? Cái mái đỏ, cái tường vàng nhạt, nó đã ăn sâu vào tiềm thức bao nhiêu thế hệ rồi. Giờ lại sơn phết đủ thứ màu mè, nào là sóng nước, nào là xanh xanh đỏ đỏ. Nhìn vào cứ thấy nó lạc quẻ, cứ thấy nó giả giả kiểu gì ấy. Y chang mấy bà già thích cưa sừng làm nghé, mặc áo đầm hoa hòe hoa sói vậy.
Mấy ông chuyên gia thì cứ bảo là 'ký ức đô thị', 'bản sắc văn hóa'. Cơ khổ, mấy cái từ hoa mỹ đó nó có nhét vào bụng mà no được không? Hay là nó chỉ là cái cớ để mấy ông ngồi họp hành, rồi đưa ra mấy cái quyết định trên trời dưới đất? Cái ký ức của dân Sài Gòn nó đâu phải là mấy cái bản vẽ trên giấy, hay mấy cái mô hình bằng xốp. Nó là cái cảm giác mỗi lần đi ngang qua cái Hồ Con Rùa, thấy nó vẫn ở đó, vẫn phun nước, vẫn có chim bồ câu. Nó là cái cảm giác mỗi lần nhìn cái chợ Bến Thành, thấy nó vẫn cổ kính, vẫn rêu phong.
Giờ thì sao? Giờ thì cái ký ức nó cứ mờ dần đi, bị thay thế bằng mấy cái khối bê tông, mấy cái màu sơn chói chang, mấy cái bảng hiệu đèn đóm lập lòe. Rồi mai mốt con cháu mình nó hỏi, 'Ông ơi, Hồ Con Rùa ngày xưa nó có con rùa thật không?', chắc tui cũng chả biết trả lời sao. Chắc chỉ biết thở dài mà bảo, 'Bố khỉ, ngày xưa nó có cả một bầu trời ký ức, giờ thì bị quy hoạch nhổ sạch rồi con ơi!'.
