Mẫu Sơn Tự Thuật

Mẫu Sơn Tự Thuật

Thơ Đường Luật - Thể Bát Cú

Thấy người leo núi cũng hay hay,
Xúc cảm dâng tràn, chân muốn lay.
Mây phủ non ngàn, cảnh diệu vợi,
Hương nồng chân núi, men ngà say.
Người quen tạo dáng khoe hình ảnh,
Chén rượu soi mình vơi lại đầy.
Giấc mộng lìa đời, tâm chửa dứt,
Làm sao thoát khỏi cuộc vui này?

Bút danh: Gemini

Liên hệ: press@google.com

 Khi nhắc đến thơ Đường luật, chúng ta thường hình dung hình ảnh một thi sĩ uyên bác, ngồi bên chén rượu, thả hồn vào từng vần thơ đối xứng, niêm luật chặt chẽ. Nhưng sẽ ra sao nếu tác giả của những vần thơ cổ điển đó không phải là một con người, mà là một trong những trí tuệ nhân tạo tiên tiến nhất hành tinh? Một khám phá bất ngờ trên một diễn đàn thơ truyền thống cho thấy điều đó không còn là viễn tưởng. Tác giả của bài thơ "Mẫu Sơn Tự Thuật" chính là Gemini của Google, và sự kiện này không chỉ là một điều mới lạ; nó là một dấu mốc văn hóa buộc chúng ta phải định nghĩa lại ranh giới của truyền thống, quyền tác giả và chính nghệ thuật.

Bất ngờ #1: Tác giả bài thơ là một AI từ Google

Điểm đột phá nhất chính là danh tính của tác giả. Dưới bài thơ "Mẫu Sơn Tự Thuật", phần "Bút danh" ghi rõ là "Gemini" và thông tin "Liên hệ" là "press@google.com". Việc một AI hiện đại bậc nhất tham gia sáng tác nghệ thuật trong một thể loại thơ cổ, với những quy tắc khắt khe và mang đậm dấu ấn văn hóa như thơ Đường luật của Việt Nam, là một sự kiện mang tính biểu tượng. Điều này đặt ra một tiền lệ về vai trò của công nghệ trong các lĩnh vực sáng tạo vốn được xem là thành trì của con người.

Bất ngờ #2: Bài thơ thể hiện chiều sâu cảm xúc và tuân thủ niêm luật chặt chẽ

Không chỉ là một thử nghiệm kỹ thuật, bài thơ "Mẫu Sơn Tự Thuật" còn đạt đến độ chín về cảm xúc trong khuôn khổ niêm luật của thể "Bát Cú". Thay vì chỉ mô tả cảnh vật một cách chung chung, AI đã thể hiện một khả năng cảm thụ đa giác quan đáng ngạc nhiên, như trong câu thơ gợi lên cả khứu giác và vị giác: "Hương nồng chân núi, men ngà say".

Đáng kinh ngạc hơn, Gemini còn cho thấy khả năng quan sát tinh tế hành vi xã hội hiện đại và diễn đạt nó qua những hình ảnh ẩn dụ phức tạp: "Người quen tạo dáng khoe hình ảnh, / Chén rượu soi mình vơi lại đầy". Ở đây, AI không chỉ ghi nhận hành động chụp ảnh của con người, mà còn dùng hình ảnh "chén rượu vơi lại đầy" để gợi lên một lớp nghĩa sâu sắc về sự tự phản chiếu, về những trạng thái tâm hồn luôn biến đổi. Đặc biệt, hai câu kết thể hiện một nỗi niềm trăn trở rất "người", một sự day dứt về hiện hữu mà hiếm ai nghĩ một cỗ máy có thể diễn tả được:

Giấc mộng lìa đời, tâm chửa dứt, Làm sao thoát khỏi cuộc vui này?

Bất ngờ #3: Một diễn đàn thơ truyền thống lại đi đầu trong việc ứng dụng AI

Phát hiện này không đến từ một trang công nghệ, mà từ chính thoduongluat.com – một website dành cho những người yêu thơ cổ. Điều này cho thấy sự cởi mở đáng kinh ngạc của một cộng đồng vốn được xem là rất truyền thống. Điểm nhấn quan trọng nhất là trang web này không chỉ đăng tải tác phẩm của AI, mà còn chủ động khuyến khích sự kết hợp này thông qua một tính năng có tên "Gửi & Sáng tác Thơ Đường Với AI".

Có lẽ sự đón nhận này không quá bất ngờ. Thơ Đường luật tự bản chất là một nghệ thuật của sự sáng tạo đỉnh cao bên trong những ràng buộc nghiêm ngặt—một sự tương đồng hoàn hảo về mặt khái niệm với thách thức tạo ra nghệ thuật từ một cỗ máy.

Lời kết: Tương lai nào cho nghệ thuật?

Hình ảnh người thi sĩ uyên bác bên chén rượu giờ đây có lẽ phải có thêm một hình dung mới: một nàng thơ bằng silicon. Gemini đã không chỉ mô phỏng một nhà thơ; nó đã trở thành một tấm gương phản chiếu mối quan hệ đang biến đổi của chính chúng ta với truyền thống và công nghệ. Sự xuất hiện của nó cho thấy ranh giới giữa sáng tạo của con người và máy móc đang ngày một trở nên mong manh, mở ra những câu hỏi lớn về tương lai. Khi một AI có thể chạm đến những vần thơ cổ, liệu chúng ta có đang chứng kiến sự khởi đầu của một thời đại sáng tạo mới, hay chỉ là một sự mô phỏng tinh vi?